Trong nửa cuối tháng 1, các nhà khoa học đã ghi nhận một cơn bão bức xạ mặt trời cấp độ S4 hiếm gặp trên Trái đất, do một luồng hạt tích điện mạnh từ Mặt trời gây ra.

Bão bức xạ mặt trời. Ảnh: NASA

Những sự kiện như vậy không phổ biến và cơn bão có cường độ tương tự xảy ra lần gần đây nhất được ghi nhận cách đây hơn 2 thập niên, vào tháng 10/2003.

Theo hãng tin RBC và báo The Hill, trung tâm dự báo thời tiết không gian NOAA của Mỹ cho hay, bão bức xạ mặt trời khác với bão từ trường điển hình. Bão bức xạ mặt trời xảy ra khi một vụ bùng phát năng lượng mặt trời mạnh phát đi một dòng proton năng lượng cao về phía Trái đất. Những hạt này di chuyển gần như với tốc độ ánh sáng và đến hành tinh của chúng ta nhanh hơn nhiều so với phun trào vành nhật hoa, vốn gây ra các cơn bão địa từ cổ điển. Phun trào vành nhật hoa là sự giải phóng ồ ạt plasma và từ trường từ vành nhật hoa (bầu khí quyển ngoài cùng) của Mặt trời vào không gian liên hành tinh.

Theo phân loại quốc tế của NOAA, bão bức xạ mặt trời có năm cấp độ từ S1 (nhỏ) đến S5 (cực độ). Mức S4 được coi là nghiêm trọng và cực kỳ hiếm khi xảy ra. Cấp độ S5 chỉ tồn tại về mặt lý thuyết và chưa bao giờ được ghi nhận gần Trái đất.

Các chuyên gia nhấn mạnh rằng bão cấp S4 không phải là một sự kiện thường xuyên của chu kỳ Mặt trời, mà là kết quả của sự kết hợp giữa một vụ bùng phát mạnh và quỹ đạo thuận lợi của các hạt hướng về Trái đất.

Cơ quan Hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) giải thích, hầu hết các luồng hạt tương tự hoặc không đến được hành tinh của chúng ta hoặc phần lớn bị từ quyển "hấp thụ". Trong trường hợp này, một số proton năng lượng cao đã đến gần Trái đất, kích hoạt cảnh báo bão S4.

Theo các chuyên gia, không giống bão từ trường, bão bức xạ không gây nguy hiểm trực tiếp đối với hầu hết mọi người trên bề mặt Trái đất. Chúng không gây đau đầu, suy yếu hay thay đổi huyết áp vì khí quyển và từ trường bảo vệ con người một cách hiệu quả khỏi các luồng hạt mặt trời.

Tuy nhiên, những cơn bão như vậy tiềm ẩn những rủi ro về kỹ thuật và chuyên môn như gây nhiễu tín hiệu vô tuyến tạm thời ở các vùng cực, gây lỗi trong hệ thống định vị sử dụng vệ tinh, khiến phi hành đoàn trên các tuyến đường bay cao hoặc vùng cực có nguy cơ tăng phơi nhiễm phóng xạ cũng như tạo rủi ro cho các phi hành gia trên quỹ đạo.

Theo Hoài Linh (VietNamNet)

Xem thêm tại bài viết gốc